علی منجزی نقاش
علی منجزی نقاش
تورج پارسی
دوم نوامبر دوهزار سیزده
بخشی از عمرعلی در ره مبارزات اجتماعی بگذشت که خود داستانی است و به همین سبب هم اهل قلم بود .بیش و بیشتر می نوشت شٰعر ،داستان و نقد اجتماعی چنانچه بازهم می نویسد ، اما از علی نقاش نا آگاه بودم چند سال پیش زمزمه ای کرد با قلم مو ، اما هم اکنون بیشتر حرفش را با رنگ ها بیان می کند .
یکی از تابلوهای علی را می نگرم ! زنی است نیمه عریان ،با پستانی رها در دشت سینه و اناری به دست ! نگاهش به ما نیست ! انار ، زن و پستان ! مثلثی که زمین است ، کشت و بار و زیبایی !
از منظری زن است نه به عنوان "نیمه دوم "بلکه بخشی از هستی! نقاش در ترکیب رنگ ،نگاه خزانی دارد ! در خزان یک جور گرمای آتش هست گویی ! خورشیدی غروب ناکرده را جان داده تا پایان جهانی دیگر رقم بزند ! گل های شقایق نقاش اگر چه عشق را می نمایاند اما یادمان سربازان کشته در جنگ هم هست / میراثی از جنگ جهانی اول / در اینجا نقاش آگاهانه روندی پیوندی میان
زندگی " زن "
شقایق " عشق ، بهار ، مرگ "
زده است
و سرانجام با همره ساختن انار و زن رویکردی استوره ا ی به خود می گیرد تا زمینه ی به روز کردن زندگی را آماده بسازد ! انار در کلیت فرهنگی ما :
انار : از تیره موردی هاست .به گفته زراتشت نامه ، زرتشت انار را به اسفندیار داد تا روئین تن شد ۱.از جمله ویژه گی واعتباراین درخت اینکه پیرامون آتشکده ها کاشته می شد و شاخه های آن برای "برسم " به کار برده می شد ۲.شاید به همین دلیل از دور دست تاریخ تا کنون این درخت و میوه اش ، مورد احترام ایرانیان بوده است ، تا آنجا که » مردم کرمان میوه بهشتی اش می خوانند ۳. اناراز سویی نشانواره ای است از اناهیتا ، فرشته ی فراوانی وباروری .چرا که او " نطفه همه ی مردان را پاک کند و زهدان همه ی زنان را برای زایش ، بی الایش سازد . ا وست که زایش همه زنان را آسان گرداند و به هنگام نیاز شیر در پستان زنان باردار آورد ۴.
پردانگی انار بیانگر برکت و باروری است و به همین دلیل در ادبیات ما ، سینه زنان تعبیر شاعرانه یافته و به انار شباهت داده شده است .
نظامی در وصف " شیرین " چنین گوید :
دوپستان چون دو سیمین "نار " نوخیز
برآن پستان گل بستان درم ریز ۵
یا در " لابه کردن خسرو نزد شیرین " گوید :
گرفت آن " نار پستان " را چنان سخت
که دیبا را فرو بندند بر تخت ۶
اناردر آیین عروسی نیز نقشی ایفا می کند چناچه در خوانچه پیوند زناشویی زرتشتیان یک دانه انار شیرین می نهند تانشانه ای از برکت و تقدس باشد .
باستانی پاریزی می نویسد :یکی از پرشکوه ترین مراسم عروسی روستاهای اصفهان انار زدن جلوی اروس است .هنگامی که اروس به درگاه خانه رسید ، داماد که قبلا به
اتفاق یک نفر از بزرگان فامیل روی پشت بام حجله رفته و دستمالی پر از گندم و جو و نخود چی و کشمش به کمر خود بسته شروع می کند به پاشیدن آن روی سر اروس و همراهان ، تا وقتی اروس درست جلو در حجله خانه قرار می گیرد . آنگاه داماد اناری از جیب درآورده و جلوی پای اروس به زمین می زند و پایین می آید . مردم با این کار آرزو می کنند که قدم عروس همچون دانه های بی شمار انارپرخیرو برکت باشد ۷ از سوی دیگر انار بیانی است از ورجاوندی و فرخندگی و نسلی که باید با این پیوند تداوم بیابد . بیرونی درآثارالباقیه تصویری دیگر از انار به دست می دهد : هرکسی در مهرگان قدری انار بخورد و گلاب ببوید آفات بسیاری از او دفع خواهد شد «۸به دلیل این ویژ گی هاست که این میوه با رنگ آتشین گلش و غنچه ای که همانند آتشدان است ، در سفره نوروزی جا گرفته است .
سرچشمه ها :
۱ـ زرتشت بهرام پژدو ، زراتشت نامه رویه ۷۷
۲ــ پورداود ، اناهیتا رویه ۲۷۴
۳ــ باستانی پاریزی ، خاتون هفت قلعه رویه ۳۰۶
۴ــ اوستا ـ آبان یشت کرده دوم ، به گزارش دوستخواه
۵ــ نظامی ، خسرو شیرین رویه ۳۸ .تهران ۲۵۳۵ شاهنشاهی
۶ـ همان رویه ۱۰۸
۷ـ ــ باستانی ، همان ۳۰۷
۸ ـ بیرونی ، آثارالباقیه۲۹۱
* بخشی برگردفته از مقاله ای است که درباره ی انار در نقاسی ناصر اویسی نوشته بودم
